Tími til framkvæmda! Jónas Þór Birgisson vill bretta upp ermar fyrir bæjarfélagið — Sæll! Byrjum bara á fyrir þá sem ekki vita: hver ert þú og hverjir eru þínir hagir. Segðu mér svona upp og ofan af sjálfum þér? Ef ég renni bara aðeins yfir, ég heiti Jónas Þór Birgisson og er oddviti fyrir Sjálfstæðisflokkinn í kosningunum í vor. Ef ég er spurður um uppruna, þá segist ég alltaf vera frá Norðvesturkjördæmi. Ég var fæddur á Akranesi, gekk í leikskóla í Borgarnesi, grunnskóla á Hvammstanga, framhaldsskóla á Sauðárkróki, fór í sveit á Snæfellsnesi. Fór reyndar aðeins til Reykjavíkur, en bý svo á Vestfjörðum. Og búinn að panta pláss á elliheimili í Dölunum þegar ég er kominn alzheimer. Af því að Dalirnir eru svona það sem ég á eftir. Ég er kvæntur Önnu Katrínu Bjarnadóttur úr Neðri-Hjarðardal í Dýrafirði. Við eigum fjögur börn og fjögur yndisleg barnabörn. Og við erum svo heppin að vera með þrjú þeirra hérna í nágrenni við okkur. Við flytjum til Ísafjarðar árið 2000. Þá hringdi Ásbjörn, þáverandi apótekari, í mig og bauð mér vinnu og við stukkum til og fluttum. Bjuggum eitt ár á Ísafirði og fluttum síðan til Hnífsdals árið 2001 og ég vil hvergi annars staðar vera. Það er bara svoleiðis. Hér líður mér vel og þykir ofboðslega vænt um bæinn minn. Ég er sannarlega Hnífsdælingur en mér finnst ég líka vera Ísfirðingur af því Ísafjörður er svo mikið bærinn minn. Svo þykir mér ofboðslega vænt um allt bæjarfélagið. Ég segi alltaf að ég sé tengdasonur Þingeyrar. Mér er afar annt um þetta bæjarfélag mitt, mjög svo. Þið eruð þrír Hnífsdælingar í oddvitasætum. Það er nú bara þannig og... það er nú skemmtilegt, á listanum mínum eru fjórir bara úr götunni minni. Það er svolítið klikkað, en það er samt þannig. Það er ekki litið langt yfir skammt. FJÖLLIN OG/EÐA HAFIÐ Hverjir eru þá að þínum dómi kostir Ísafjarðarbæjar til búsetu, lífs og starfa? Það sem mér finnst frábært við að vera hér er þessi nálægð við náttúru og fólk. Mér finnst stórkostlegt að vera í nágrenni við náttúruna, ósnortna náttúru og fjöllin mín. Það er eiginlega ekkert sem mér finnst betra en þegar ég kem heim úr vinnu, eftir langan dag af streitu og veseni, þegar maður er búinn að borða og ganga frá og svona. Að labba fram í dalinn minn með hundana mína. Það er stórkostlegt. Þú ert einn algjörlega með sjálfum þér. Heyrir bara í ánni — og ef það er sá árstími, þá heyrirðu í fuglum. Bara kyrrð. Mér finnst þetta stórkostlegt. Svo er það þessi nánd við fólk. Mér finnst hún rosalega góð. Það er kannski ekki fyrir alla. Ég veit sumum finnst óþægileg tilhugsun og verða voða stressaðir að allir þekki mann. Mér finnst hins vegar ofboðslega gott að þekkja fólk úti á götu. Mér fannst líka einhvern veginn strax vera tekið vel á móti mér. Mér fannst það ofboðslega þægileg tilfinning og mér fannst ég strax einhvern veginn tilheyra samfélaginu. Ég ætla að koma með smá klisju. Ég var að hlusta á gamlan ræðubút eftir fyrsta erlenda stjórnmálamanninn sem ég man eftir að hafa hrifist af, Ronald Reagan. Ég held mikið upp á hann. Ég var að hlusta á ræðu með honum á YouTube um daginn, þar sem hann sagði: „Þú getur alveg flutt til Þýskalands, en þú verður aldrei Þjóðverji.“ „Þú getur flutt til Ítalíu en þú verður aldrei Ítali.“ „En þú getur flutt til Bandaríkjanna ef þú vilt, og þá verðurðu strax Bandaríkjamaður.“ Þetta tengi ég við. Mér fannst nefnilega svo magnað að þegar ég flutti fyrst á Ísafjörð, þá fannst mér ég eiginlega strax verða Ísfirðingur. Svo flutti ég í Hnífsdal og mér fannst ég strax verða Hnífsdælingur. Mér finnst viðhorfið svolítið vera hérna, fólk sem flytur hingað og vill verða hluti af samfélaginu, það er strax tekið utan um það og það boðið velkomið. Ef fólk vill, auðvitað eru sumir sem vilja vera út fyrir sig, en mér finnst ótrúlega fallegt og það mótar okkur auðvitað, við höfum alltaf tekið á móti fullt af fólki bæði sem kemur erlendis frá og annars staðar af landinu til Ísafjarðar, það er svona sterk hefð fyrir því einhvern veginn. Og mér finnst við taka mjög vel á móti fólki sem flytur í bæinn okkar og ef það vill vera virkir þátttakendur, þá er það bara velkomið. Mér finnst það stórkostlegt. BLÆBRIGÐAMUNUR Færum okkur nú yfir í bæjarpólitíkina. Það væri gaman að vita og eru kannski margir að spyrja sig: Hvað greinir Sjálfstæðisflokkinn frá hinum framboðunum? Hvað hafið þið fram að færa sem aðrir flokkar hafa ekki? Svo ég sé bara heiðarlegur, þá er þetta auðvitað að stórum hluta keimlíkt. Það er auðvitað miklu minni munur á hlutum þegar við erum í bæjarmálum heldur en kannski ef við værum í stærstu stöðunum, Reykjavík, Kópavogi og svona. En á stað eins og okkar, í Ísafjarðarbæ, þá hugsa ég að það sé nú enginn stórkostlegur grundvallarmunur. Það er auðvitað einhver blæbrigðamunur, áherslumunur og svona. Þannig að ég segi kannski: eins og allir hægri þenkjandi menn, þá vil ég að við leggjum metnað í að bærinn okkar sé vel rekinn. Bærinn, bæjarsjóður, það þarf að vera afgangur af rekstri. Við erum ekki að fara að skuldsetja okkur í einhverja vitleysu og nú eru bjartari tímar fram undan en oft hafa verið. Við vorum búin að vera hérna í basli í mörg ár eftir fækkun á íbúum, eftir að kvóti fór í burtu, störfum fækkaði. Hér vorum við með hæstu útsvarstekjur per íbúa á landinu. Það hvarf allt saman, sem hafði mikil áhrif á afkomu bæjarins. Að sama skapi sátum við uppi með mikinn fjölda af verkamannabústöðum, sem reyndist bænum mjög þungt að eiga við. Við erum til allrar hamingju búin að losa okkur úr því máli. Svo kemur tvennt, kannski öðru fremur, sem hjálpar okkur mjög mikið á ótrúlega skömmum tíma. Það er í fyrsta lagi ferðamannaiðnaðurinn, ferðaþjónustan sem hefur aukist gríðarlega og hefur ofboðslega áhrif á svo margt. Auðvitað hafa skipin áhrif, hafnarsjóður náttúrulega gjörbreytist, ekki síst vegna þess að við fórum í framkvæmdir á því kjörtímabili, að lengja hafnarkantinn og dýpka höfnina þannig að öll skip komast upp að bryggju. Það þýðir bæði að hafnargjöld hækka rosalega og allir farþegar, næstum því, koma í land. Það er til bóta, því sumir nenntu ekki að vera að skröltast á léttabátunum. Þannig að nú koma bara allir í land, sem skilar sér inn á veitingastaðina, inn í apótekið, inn í búðirnar og skapar vinnu og tekjur fyrir allt og alla. Ótrúlega gott. Svo náttúrulega laxeldi líka, það hefur gríðarleg áhrif hér. Vissulega fór sláturhúsið út í Bolungarvík, en það breytir því ekki að hér eru skrifstofur, hér eru óteljandi aðilar sem eru að selja þeim þjónustu, vélsmiðjur, verktakar, þeir kaupa hluti í apótekinu hjá mér, kaupa kost og fólk sem kemur í tengslum við þetta fer út að borða og fer á veitingastaðina. Margfeldisáhrifin eru gríðarleg. TÍMI FYRIR UPPBYGGINGU Þannig að tekjurnar hafa aukist mjög mikið og afkoman af bænum er orðin bara mjög góð. Svo má maður hrósa því, að á síðasta kjörtímabili, þá hafa menn bara verið skynsamir og greitt niður skuldir, sem er frábært. Þá erum við komin að einhverju sem ég vil að menn passi áfram, að við séum ekki að sökkva okkur aftur í skuldir. En við viljum, sem kannski greinir okkur frá að einhverju leyti, nýta þetta svigrúm sem afkoma bæjarins er að gefa til þess að fara í uppbyggingu, án þess að auka skuldir. Við segjum hreint út, að við teljum að við séum komin með forsendur til þess að fara að byggja upp og gera bæinn betri fyrir bæjarbúa. Við eigum að eiga til svona 1.000 milljónir á ári til þess að framkvæma, án þess að auka skuldir. Við viljum nýta þá fjármuni til þess að byggja upp og gera bæinn okkar betri fyrir fólk og fjölskyldur. Við þurfum að fara í að lagfæra skólann á Ísafirði. Þurfum að huga að leikskólunum okkar, bæði hvað varðar að hlúa að starfsfólki og húsakosti. Við leggjum mikla áherslu á það. Svo þurfum við að fara að huga að alvöru ákvörðunum um uppbyggingu í íþróttamannvirkjum á Torfnesi. Þar þurfum við að ráðast í og klára það er löngu tímabært, endanlegt skipulag, svo við getum farið að leggja drög að framkvæmdum. Já, við þurfum að byggja, en við borðum fílinn ekki í einum bita. Við þurfum að gera þetta hægt og rólega, án þess að lenda í einhverri vitleysu. Ég held að það sem einkennir okkur kannski sé, að við viljum ábyrgan rekstur, en við viljum nýta svigrúmið til þess að ráðast í framkvæmdir til þess að gera samfélagið betra. ÞJÓNUSTA, ÞJÓNUSTA, ÞJÓNUSTA! Svo maður haldi áfram. Ég er búinn að vinna í þjónustustarfi síðastliðin 25 ár og það hefur mótað mig. Þá er maður alltaf að reyna að hugsa: „hvernig þjónustum við kúnnana okkar betur?“ Hér er frábært að búa, eins og ég segi. Við erum í nágrenni við náttúru og fólk. En það er svosem víða annars staðar. Ef fólk á að koma hingað, þá þarf það að geta fengið vinnu. Og ef þér býðst vinna á tveimur stöðum, þá ferðu kannski að skoða hvernig er hlúð að börnunum í sveitarfélaginu? Hvernig eru leikskólarnir? Er hægt að treysta á leikskólapláss frá 12 mánaða aldri? Það er ótrúlega mikilvægt. Hvernig eru grunnskólarnir að standa sig? Hvernig er íþróttalífið? Hvernig er aðstaða til íþróttaiðkunar? Hvernig er tónlistarlífið? Hvernig er aðstaða til þess að börn geti lært tónlist? Hvernig er hugað að barnafjölskyldum? Það er samkeppni um það og við leggjum mikla áherslu á þau mál. Svo er það hinn parturinn sem er flóknara og erfiðara mál. Það er að segja, í mínum huga eru bæjarfulltrúar í þjónustu við íbúana. Ég vil leggja gríðarlega áherslu á að við séum í góðum tengslum við íbúa, ekki bara korter í kosningar, heldur alltaf. Við ætlum ekki að vera eins og hlaupár, koma á fjögurra ára fresti og svo sjást ekki þess á milli. Þannig skal það ekki vera á minni vakt. Þessa hugsun þurfum við að innleiða inn í allt bæjarapparatið. Við þurfum að innleiða hana af sömu hugsun og er í vinnunni minni. Við erum að þjónusta kúnna. Bæjarbúar og fyrirtæki eru bara kúnnar, þegar upp er staðið. Allir sem starfa hjá Ísafjarðarbæ eru í því hlutverki að veita þjónustu við bæjarbúa, sem þeir eru búnir að borga dýrum dómum með útsvari og fasteignagjöldum. Og við eigum að veita góða þjónustu. Þetta viðhorf þarf að innleiða með miklu ríkari hætti og ég held að maður eins og ég, sem er búinn að starfa í þjónustu nánast alla starfsævina, sé mjög meðvitaður um þetta og færari en margir um að innleiða slíka hugsun. Þetta er þjónusta, þjónusta, þjónusta! Þar þurfum við að hugsa: Hvernig eru allar okkar stofnanir að standa sig? Hvernig þjónustu er fólk að fá í Stjórnsýsluhúsinu? Ég heyri því miður talsverða óánægju með það að fólk upplifi að erindum er ekki svarað, ef þeim er svarað þá er það seint og illa. Það gengur ekki. Það bara gengur ekki. Nei, við þurfum að gera úttekt á því. Við þurfum bara að gera reglulega þjónustukannanir. Hvernig þjónustu eru bæjarbúar að fá að þeirra mati? Er það sanngjarnt eða ósanngjarnt? Skiptir engu máli, lífið er ósanngjarnt. Það er bara þannig. VIð verðum að spyrja: hvernig þjónustu upplifa bæjarbúar? Og ef hún er slæm, eins og mér heyrist upplifun margra vera, þá þurfum við að gera áætlun um hvernig við bætum hana. Það gerist nánast aldrei hjá hinu opinbera. En ef við gerum það, þá þurfum við líka að gera fleira. Við þurfum að gera úttekt á úrbótunum eftir ákveðinn tíma og skoða hvernig til tókst og hvar þarf frekari athygli. Það gerir hið opinbera aldrei. Einstaka sinnum gera þeir könnun á þjónustu. Næstum því aldrei sýna þeir áhuga á því að laga sem er og enn sjaldnar setjast þeir niður og skoða hvernig til tókst. En sem sagt, ef okkur tekst ekki að bæta þjónustuna á tilsettum tíma, þá þurfum við að grípa til drastískra ráðstafana. Skipulagsbreytingar, mannabreytingar og þar fram eftir götunum. Því kerfið verður að þjóna íbúum. Þetta held ég að sé stórmál hjá okkur umfram kannski marga aðra. Þjónusta, þjónusta, þjónusta! Hún verður að virka! Auðvitað erum við í langflestum tilfellum að veita góða þjónustu, en mér finnst ég samt heyra í alltof mörgum tilfellum að íbúar upplifi að erindum sé ekki svarað. Það bara gengur ekki. Þú minnist á upplifanir annarra. Hefurðu reynt það sjálfur, að þjónustan hérna sé léleg? Nei, ekki ég. Þjónustan sem ég fæ hefur bara verið góð. Mér finnst ég samt heyra þetta hjá mörgum bæjarbúum, að þeir séu að upplifa ákveðið sinnuleysi. Erindum er svarað seint og illa, eða ekki svarað yfirhöfuð. Það gengur ekki. Þú kemur í apótekið til mín og ég nenni bara ekki að afgreiða þig. Hvað myndirðu gera? Þú bara hættir að versla við mig. Það er ekki flóknara en það. Þetta þarf að laga. BAMM! ÚTBOÐ! Hverjar sérðu fyrir þér sem helstu áskoranir og hvaða markmiðum viltu ná varðandi íþróttaaðstöðu, menningarmál og atvinnusköpun. Í mínum huga þá verður það að vera þannig að við séum að veita leikskólapláss frá 12 mánaða aldri. Bara punktur. Við þurfum strax að ráðast í framkvæmdir. Við erum núna að fara að taka færanlega kennslustofu til að leysa ákveðið mál sem er í gangi, við þurfum strax að ráðast í skipulagningu, hönnun, stækkun á öðrum eða báðum leikskólunum — eða smíði á nýjum leikskóla, sem kæmi þá í staðinn fyrir til dæmis Sólborg eða hvað það væri. Við eigum að vera tilbúin með þá vinnu. Þannig að ef við komumst á þann stað, sem við gerumst vonandi mjög fljótlega að okkur vanti pláss til leikskóla, þá sé undirbúningurinn klár. Að við þurfum ekki þá að fara að byrja að skipuleggja, teikna, hanna, bla bla bla, heldur bara: bamm. Útboð. Við erum klárir. Undirbúningur þarf að vera klár. Það er þannig að þú getur ekki verið með leikskóla sem ræður alltaf við að allt í einu komi 20 ný börn. Bara sorrí. Það kostar fullt af peningum og þeir eru ekki til. Við verðum að stýra málum þannig að við horfum aðeins fram í tímann, hvernig okkur sýnist þetta þróast, og sköffum pláss miðað við fyrirsjáanlegar aðstæður og ef eitthvað kemur upp á, að við getum ekki tekið inn börn við 12 mánaða aldurinn, þá þurfum við að geta boðið upp á heimgreiðslur. Þú færð þá allavega ákveðinn pening á mánuði, sem bærinn borgar þér fyrir að vera með barnið heima. Það vil ég. Hentar það öllum? Nei, auðvitað ekki. En kannski vill einhver vera með au pair og þá sé barnið heima kannski að átján mánaða aldri. Frábært. Kannski er einhver í fjarvinnu og getur þá verið heima og sinnt hluta af vinnunni sinni heima. Það þarf vissulega að útfæra þetta, en ég get alveg séð fyrir mér að heimgreiðslur gætu verið partur af lausn, upp að 18 mánaða aldri eða eitthvað svoleiðis. Þá er ég ekki að meina að börn séu í heimgreiðslu fram að grunnskóla. Ég er að tala um eitthvað sem gæti verið bjargráð í vandræðum, en sömuleiðis varanleg lausn fyrir suma sem það myndi henta. Þá rýmist hugsanlega í leikskólunum, því sumir vilja að barnið sé heima til 18 mánaða aldurs. Frábært. En við eigum eftir að útfæra þetta: Ættum við að hafa það fram að 18 mánaða? Ættum við að hafa það fram að tveggja ára? Nú er ég ekki sérfræðingur í uppeldismálum en ég segi: Frá tveggja ára aldri skiptir það rosalegu máli fyrir börnin að vera á leikskóla, bara upp á þroska og þess háttar. GLEÐIN LIGGUR Í MENNINGUNNI Það næsta sem þú nefndir var íþróttaaðstaða og menningar aðstaða. Ef við tökum menningaraðstöðuna hjá okkur… Nú hef ég ekki verið mikið í menningarlífi, nema bara í leikritum, sem ég hef stórkostlega gaman af. Eftir því sem ég best veit er staðan hvað snýr að menningu hjá okkur hvað varðar börn og ungmenni mjög góð. En við þurfum að standa vörð um það. Hluti eins og t.d. starf Elfars Loga á Þingeyri og vinnan hjá Edinborgarhúsinu á Ísafirði. Það er t.d. tvennt sem við þyrftum að huga betur að. Það þarf að tryggja samninga til lengri tíma en 12 mánaða og það þarf að klára þríhliða samning við ríkið um rekstur þessara stofnana. Það myndi gefa meiri fyrirsjáanleika og gæti skipt mjög miklu máli. Nú þurfum við bara að herja á menntamálaráðherra. Bara klárlega. Þá erum við komin með aukið fjármagn til að styðja enn þá betur við menningarstarfsemi. Og þarna gæti einhver sagt: „Bíddu, ert þú ekki bara hægri maður, ert þú ekki alltaf að hugsa um að græða peninga?“ Og eitthvað svoleiðis. Þá segi ég: „Halló, af hverju er maður að vinna? Af hverju er maður að fara frá fjölskyldu og fara í vinnu? Til að sjá fyrir fæði og húsnæði fyrir börnin sín. Jú. Tómstundir fyrir börnin, ókei. En sem betur fer eru mjög margir sem eiga einhvern afgang og vilja nýta hann til að njóta. Til að grilla á kvöldin? Nákvæmlega. Þú vilt geta grillað á kvöldin, eða farið út að borða, farið á veitingastað, farið í bíó, farið í leikhús, það eru listasýningar og svo framvegis. Þú þarft að hafa eitthvað til að njóta. Þú þarft að hafa einhverja menningu. Það er það sem gefur gleði í lífinu. Hjá sumum nægir tíminn ekki í neitt, eða afkoman stendur ekki undir neinu nema bara nauðþurftum. Það er vont. Sumir eru þar, því miður. Fátæktin hjá sumum er því miður slík. En sem betur fer hjá flestum, þá er eitthvað afgangs og þeir vilja geta leyft sér að njóta einhverrar gleði í lífinu. Gleðin liggur ekki síst í menningunni. Að geta gert eitthvað skemmtilegt. Ef við tökum síðan íþróttir þá segi ég: Frumskilyrði hjá okkur er að vera samanburðarhæf hvað þær varðar. Og staðan er bara þannig hjá okkur í dag, hvað varðar aðstöðu til íþróttaiðkunar fyrir börn, þá erum við ekki samanburðarhæf. Við erum það bara ekki. Nú, við erum auðvitað með frábært skíðasvæði, sem við leggjum áherslu á að byggja upp. Við erum með ótrúlega mikið úrval af íþróttum. Við erum með golfvöll, við erum með alls konar bolta og svo framvegis, sem er frábært. Sundaðstaðan er reyndar ekki nægilega góð. Hún er barns síns tíma, frábær þjóðargersemi frá síðari heimsstyrjöld. En það er risaverkefni sem við leggjum varla í að sinni. FÍLLINN ÉTINN Nærtækasta verkefnið sem ég sæi fyrir mér er að við þurfum að byggja fótboltahús, knattspyrnuhús — fjölnotahús. Við þurfum að gera það. Við erum orðnir eini landshlutinn sem getur ekki boðið upp á slíka iðkun yfir veturinn og það er bara ekki hægt. Við verðum að laga það. En það kostar fullt af peningum. Þess vegna segi ég: búum til skipulag á Torfnesi til framtíðar og leggjum síðan af stað í leiðangurinn. En eftir því sem við efni leyfa, þegar við erum búin að klára grunnskólann allavega fyrst. En byrjum samt á að skipuleggja, teikna, hanna og leggjum af stað í leiðangurinn. Við borðum fílinn bara í mörgum bitum, en við verðum að leggja af stað. Þú klárar aldrei fílinn ef þú tekur ekki fyrsta bitann. Þú verður að byrja. Svo er það atvinnusköpun. Ég sé náttúrulega ekki, sem hægrimaður, þá sé ég ekki fyrir mér að bæjarsjóður sé að skapa störf. Við þurfum að gera tvennt. Við þurfum að skapa aðstæður. Þar erum við aftur komin að því sem við vorum að tala um, að við þurfum að svara erindum og aðstoða fyrirtæki sem eru að reyna að gera eitthvað, við þurfum að geta leiðbeint og svarað erindum. Ég hef heyrt af mörgum vinnuveitendum hérna að þeir fái ekki viðbrögð. Ekki nóg með að þeir fái engar leiðbeiningar, þeir fá bara ekki svör við erindum. Þeir eru bara í stoppi í því sem þeir ætla að gera. Það er ekki boðlegt. Þetta er rosalega mikilvægt að laga. Þannig að bærinn sé ekki að stoppa menn af sem eru að reyna að gera eitthvað og skapa eitthvað. Það er óþolandi. Það er lykilatriði að bærinn, ekki bara stoppi ekki af, heldur reyni að leiðbeina og hjálpa fólki áfram með því að sýna þeim hvaða leiðir eru færar og aðstoða fólk, þannig að það geti haldið áfram. Þetta er kannski grundvallaratriði. Að laga stjórnsýsluna. Aftur erum við komin að því, það algjört grundvallaratriði. Síðan þurfum við að vera grjóthörð í hagsmunagæslu fyrir fyrirtækin okkar. Við eigum alltaf að tala mál fyrirtækjanna í bænum okkar. Hvort sem það er ferðaþjónustan… skattlagningin sem kom á skipin þegar minn flokkur var í ríkisstjórn, það var óþolandi. Því miður. Það var frumvarp frá Framsóknarmanni, en engu að síður vorum við í ríkisstjórn. Óþolandi mál, óþolandi. Fáránlegt að við skyldum vera aðili að því. Nema hvað. Við þurfum að vera grjóthörð í hagsmunagæslu og tala hátt fyrir allri starfsemi í bænum, hvort sem það er ferðaþjónusta, fiskveiðar, fiskeldi, alveg sama hvað það er. Við eigum að vera mjög hávær talsmaður fyrir hagsmuni íbúanna, fyrir hagsmuni fyrirtækjanna, þeir fara saman. Ef það eru engin fyrirtæki í bænum, þá er engin vinna. Og ef það er engin vinna þá eru engir íbúar. Þetta eru ekki andstæðir eða óskyldir þættir. LÍNUDANS Hvort mynduð þið leggja frekari áherslu á sterkari þjónustu sveitarfélagsins, eða lægri gjöld og álögur á íbúa? Þarna erum við í smá línudansi. Þetta er pínu snúið. Þjónustugjöldin, það eru fasteignagjöldin og svo er það útsvarið. Og svo fáum við náttúrulega tekjur úr jöfnunarsjóði. Ég held að þjónustugjöldin okkar séu nokkuð hófleg. Þau eru stillt þannig að þau séu að standa undir raunkostnaði við þjónustuna sem er verið að veita. Ég held að við höldum því bara. Ég held að það sé hæfilegt. Svo erum við komin að hinu, hvað varðar útsvar og hvað varðar fasteignagjöldin. Vandamálið við þetta er, að ef við erum að lækka prósentu í einu þá lækkar á móti framlag jöfnunarsjóðs. Þannig að áhrifin verða tvöföld. Við ráðum eiginlega ekki við það í rekstri, því miður. Í fullkomnum heimi myndi ég lækka þetta allt saman. En satt að segja, þá sé ég ekki fram á að það muni ganga. Það er bara ekki þannig. Þannig að ég sé fram á að útsvarið muni haldast óbreytt. En fasteignagjöldin erum við búin að vera að lækka undanfarið, það er hefur lækkað á þessu kjörtímabili, alltaf eftir tillögu frá okkar manni í bæjarstjórn sem er svo samþykkt af meirihlutanum. Við höfum átt ágætis samstarf okkar á milli. Þannig að þegar fasteignamatið er að hækka, þá hefur það ekki allt saman komið til hækkunar, heldur hefur prósentan lækkað á móti. Sem ég vil halda áfram að gera. Ég vil lækka þessar álögur, ég myndi vilja lækka þær meira, en því miður held ég að sé ekki raunsætt. Við þurfum að halda þjónustunni eins og hún er. Hún má ekki vera lakari, allavega. Best væri að bæta hana og gjarnan má bæta hana eitthvað, en þetta er línudans þarna á milli. Ég sé ekki fyrir mér að við séum að fara að lækka álögur á íbúa, nema bara halda fasteignagjöldunum þannig að þau hækki ekki að raunvirði. Alls ekki. Hvaða áherslur hyggist þið leggja í mannauðsmálum til að styrkja stöðu bæjarins? Þarna þarf svolítið bara að fara í gegnum verklag og skoða. Eins og við höfum rætt, þá virðist sem þjónustan sem bæjarbúar eru að fá sé ekki nægilega góð. Og þarna þurfum við að spyrja: „Er eitthvað að verkferlum, er eitthvað að verklagi, er það það sem er að valda þessu?“ Eða er það undirmönnun sem er að valda því að við erum ekki að veita nógu góða þjónustu? Ef niðurstaðan úr þessari úttekt er að það sé undirmönnun sem er að valda þessu, að vandræðin liggi ekki í einhverju pikklesuðu skipulagi eða verklagi sem er oft, þá þarf bara að auka mönnun. Af því að þetta er grunnþjónusta til þess að bæjarbúar séu að fá það sem þeir eru að borga fyrir, til þess að fyrirtækin geti blómstrað og stækkað. En annað varðandi mannauðsmálin, sem er ekki síður mikilvægt, varðar fatlað fólk eða fólk með fötlun. Það er fullt af fyrirtækjum í bænum sem eru dugleg að ráða fólk með skerta starfsgetu og það finnst mér æðislegt. Það er svo mikilvægt að hugsa: „hvað getur fólk gert?“ en en ekki „hvað getur fólk ekki gert?“ Nálgunin á að vera sú. Minn uppáhaldsþingmaður, Pétur heitinn Blöndal, sagði það alltaf. „Við eigum að fókusera á hvað fólk getur gert, frekar en hvað það getur ekki gert.“ Þarna mætti bærinn standa sig betur. Það eru mörg fyrirtæki í bænum sem hafa staðið sig miklu betur en bærinn hvað þetta varðar, að aðstoða fólk sem er með skerta starfsgetu í að vera í smástarfi, einkum hlutastarfi, 10, 20, 30, 40% Þarna ætti bærinn að vera fyrirmynd fyrirtækjanna, finnst mér. FÉLAGSÞROSKI Nú ætlum við aðeins að tala um skólamál. Fyrir það fyrsta, takið þið afstöðu til símanotkunar í skólum? Já, við erum með það í stefnuskrá hjá okkur. Við erum með það í stefnuskrá að vinna áætlun í samstarfi við starfsfólk skólanna hvernig við allavega snarminnkum símanotkun í grunnskólanum, eða hreinlega tökum hana alfarið út. Ég held að þarna höfum við farið fram úr okkur og við munum eftir nokkur ár hugsa, hvers konar bjánar vorum við að gera þetta? Við tókum félagsþroskann af börnum. Þau sitja hlið við hlið og eru bara í símanum. Það er bara ekki gott. En ég vil samt ekki gera það þannig að einhverjir bæjarfulltrúar komi og segi sko: „Abbababb, við vitum allt um þetta, út með þetta.“ Þarna vil ég búa til eitthvað fyrirkomulag, skipulag í góðu samráði við stjórnendur skólanna, hvernig við útfærum það að koma símum út úr skólum. Þeir eiga ekki heima þarna, held ég. Eitt af því sem ég reyni að temja mér sem bæjarfulltrúi, er að þykjast ekki vita allt. Ég er ekki sérfræðingur í skólamálum eða fjármálum. En minn styrkur held ég að felist í því að ég leiði saman fólk, fæ til fólk með þá þekkingu sem þarf af hverju sinni. Það held ég að sé lykilatriði. Menn eiga ekki að þykjast vita allt, því það veit enginn allt. Góður stjórnmálamaður fær til sín utanaðkomandi aðstoð, utanaðkomandi ráðgjöf frá þeim sem best þekkja. Fullt af stjórnmálamönnum þykjast kunna allt. Það er bara ekkert svoleiðis. LYKILL AÐ FRAMTÍÐINNI Hver er fyrirhuguð stefna í málefnum grunnskólans? Nú hefur skólinn verið undir landsmeðaltali í einhverjum könnunum. Er það ásættanlegt? Alls ekki. Það er eitt af grundvallaratriðum þegar þú ert að velja þér stað til búsetu, þá viltu að börnin þín fái góða menntun, vegna þess að menntun er lykill að framtíðinni. Algjör lykill að framtíðinni. Þannig að þarna þurfum við að fara með skólastjórnendum og öðrum aðilum í samfélaginu og að finna út úr þessu. Eigum við t.d. að fara í Kveikjum neistann verkefnið, sem hefur reynst vel í Vestmannaeyjum? Við þurfum með okkar góða fólki að finna leiðir til að bæta þetta. En aftur erum við komin að því að ég er ekki sérfræðingur í þessu. Lausnin er að leiða saman fólk til að bæta menntunina. Þetta er ekki í lagi, eins og þetta er. Við getum ekki verið þarna. Framtíð barnanna er í húfi. Þarna verðum við að gera gangskör og finna leiðir til að bæta. Ísland sem slíkt er með mjög dýrt menntakerfi, en ekki gott. Það er vont þegar það fer saman. Það er eitt að vera með dýrt kerfi, ef það er frábært. Það er alveg ókei. Það er allavega einhver punktur í því. En við erum með dýrt og ekki gott og okkar svæði hérna er að koma illa út og er líka dýrt kerfi. Það er afleitt. Þarna þurfum við að leita leiða eins og ég segi. Hver er lausnin? Þetta verður forgangsmál. Kemur til greina að setja mælikvarða á starf skólans, samanber könnunina Skólapúls sem var lögð af á sínum tíma og sömuleiðis með samræmdu prófin? Hvað viljið þið gera til að fylgjast með mikilvægustu stofnunum samfélagsins? Ég er ferkantaður raungreinamaður og vinn í lyfjageiranum, þar sem við segjum oft að það sem er ekki skráð, það hafi ekki verið gert. Það er eins með þetta: Það þarf að mæla. Það eru til alls konar próf sem eru tekin og mælingar sem eru framkvæmdar og við þurfum að vera ofboðslega hörð á því. Við verðum að mæla þá hluti sem hægt er, til að sjá hvernig okkur er að ganga. Ég er persónulega mjög hlynntur samræmdum prófum til þess að hafa einhverjar mælanlegar forsendur, sjá hvernig þær ganga. En við tökum það ekki upp ein og sér. Þetta þarf að gerast yfir allt landið. STÆRRI EININGAR Nú var lögð mikil vinna í að byggja upp faglegt starf í Tanga, sem farið var út í af tilfinnanlegri þörf. Eru lyktir þess máls ásættanlegar? Hér er svarið bæði já og nei. Mér fannst hugmyndin góð og var ótrúlega hrifinn af henni á sínum tíma. Það er tvennt sem er kannski erfitt við svona fyrirkomulag. Í fyrsta lagi, þá er börnum að fjölga. Sem er frábært, en þá sáum við fram á það að öll börn hefðu ekki komist fyrir á Tanga. Hvernig ætlarðu þá að velja hvaða börn fara þar inn og hver ekki? Það er náttúrulega ekki hægt. Til viðbótar því ertu með þetta vandamál að Tangi er lítil eining. Þú ert bara með einn árgang sem þýðir að einingin er rosalega brothætt fyrir veikindum og forföllum. Einn starfsmaður veikist og allt fer í klessu. Ef þú ert í stærri einingu, eins og á leikskólanum, þá ertu með marga starfsmenn og þú getur hugsanlega róterað milli deilda, látið eitthvað flæða milli deilda. Það eru mörg börn veik á þessari deild hér. Þá myndirðu færa þennan starfsmann þangað, yfir á aðra deild. Þú nærð betur að stjórna og bregðast við. Það eru alltaf einhver veikindi, frí, vesen. Það er miklu auðveldara í stærri einingum. KLÆÐSKERASAUMUR Nú ætlum við að tala um samgöngumál. Eitt sem mér finnst mikilvægt og vanta upp á eru samgöngur milli byggðakjarna í sveitarfélaginu. Ísafjörður, Þingeyri, Suðureyri, Flateyri. Nú erum við saman í sveitarfélagi, og ef það væri til dæmis strætó sem gengi tiltölulega reglulega og jafnvel á kvöldin líka, þá hygg ég að samgangur myndi aukast og samheldni. Hver er framtíðarsýn ykkar í þessum málum? Er þetta eitthvað sem ykkur langar að skoða? Alveg klárlega. Málið er þannig að það eru lausir samningar, eða við það að losna, varðandi almenningssamgöngur. Þetta er eitthvað sem þarf að endurskoða frá grunni. Í fyrsta lagi þá er mín tilfinning, að núverandi fyrirkomulag á almenningssamgöngum hafi verið eitthvað sem fólk taldi að væri heppilegt þegar þeir byrjuðu fyrir 20, 30 árum síðan. Svo erum við bara í allt öðru samfélagi í dag. Samfélagið er gjörbreytt og við þurfum að fara í þarfagreiningu og grunnvinnu. Hvers konar fyrirkomulag þurfum við að hafa sem þjónustar íbúa eins og samfélagið okkar er í dag? Við erum í allt öðru samfélagi heldur en fyrir 20 eða 30 árum, það er bara allt öðruvísi. Og þarna þurfum við að fara í alvöru greiningarvinnu og kortleggja nákvæmlega hvaða þjónustu við viljum við kaupa fyrir almenningssamgöngur. Ég myndi vilja að við reyndum að klæðskerasauma þetta betur að þörfum fólks. Er hægt að útbúa pantanakerfi, þannig að þú getir einhvern veginn pantað þér bíl með minni fyrirvara, hugsanlega einhver hópur sem yrði þá að vera saman. Þessi vinna hefur aldrei verið unnin, að skoða hvort þetta er hægt. Er hægt að samnýta einhverjar ferðir almennilega. Það þarf hugsanlega að breyta einhverju verklagi og vinnureglum, þannig að það megi samnýta með ferðir með, ég veit það ekki, vöruflutningum, póstflutningum, flutningi með fatlaða, flutningi með aldraða. Er hægt að samnýta það þannig að við getum nýtt ferðina og þar af leiðandi farið örari ferðir, í staðinn fyrir að fara fáar og fjölmennar? Gæti það hentað fólki betur? Þessi greiningarvinna hefur aldrei farið fram. Þarna held ég að sé fullt af möguleikum. Númer eitt tvö og þrjú, finnst mér, að við eigum að hugsa þetta út frá krökkunum. Og þá rosalega brýnt að spá í eins og börnin á minni stöðunum, þau geti komist í íþróttaæfingar og heim aftur, án þess að það sé stórt vesen. Að þau geti komist í félagslíf og heim aftur, ef þau kjósa það. Á FLUG! Hvaða möguleika hefur bæjarstjórn til að stuðla að nýjum almenningssamgöngum til og frá norðanverðum Vestfjörðum ef áætlunin leggst af? Sérðu möguleika á ferðum áætlunarbíla eða jafnvel strandsiglingum? Kalt mat, varðandi áætlunarbíla: ég held að þetta sé of löng ferð. Ég held að í samfélaginu sem við erum í í dag, fólk myndi ekki fallast á þá hugmynd að vera með einhverja rútuferð á milli. Ég held ekki. Strandsiglingar. Það að þær skyldu leggjast af á sínum tíma var pínu sorglegt, því að fullt af flutningi getur alveg farið fram með strandflutningum, áburður, frostvara, frosinn fiskur í gám o.s.frv. . Það er ekki stórmál. Skiptir ekki máli að það taki einhvern tíma að komast á milli. En það sem gerist svolítið á sama tíma er að verða þessi aukna krafa um framboð af ferskvöru og hins vegar innan fyrirtækja, um að minnka lagerinn. Eins og lagerinn hjá mér, ég er rosalega háður því að fá póstsendingar í apótekið á hverjum einasta degi.. Og því sinnir þú ekki með flutningum sem taka langan tíma. Það er of langt fyrir okkur til höfuðstaðarins, til Reykjavíkur. Því held ég að það sé ótrúlega brýnt að berjast með kjafti og klóm fyrir því að halda flugsamgöngum gangandi. Við þurfum bara að líta svo á að flug fyrir Vestfirðinga eru almenningssamgöngur. Það er bara svoleiðis. Við borgum meira en höfuðborgarbúar fyrir að halda Landspítalanum uppi. Fyrir að halda Óperunni uppi. Fyrir að halda Þjóðleikhúsinu uppi og svo framvegis og svo framvegis. Per íbúa borgum við meira en þau? Bíddu, eigum við þá ekki að eiga aðgang að þessu? Án þess að þurfa að þvælast í einn dag fram og til baka að keyra. Og þá verður náttúrulega flugið að virka. Við erum hvort eð er að borga fyrir þátttöku í þessu. Þannig að við verðum að berjast með kjafti og klóm fyrir því að flugið haldi. Ótrúlega brýnt. STÓRSLYS Vestfjarðagöng, eiga þau að vera einbreið alltaf? Þau eru náttúrulega bara stórslys. Það er stórslys að þau hafi verið gerð einbreið. Hvaða leiðir tæknilega eru út úr því er svolítið erfitt að segja. Er tæknilega hægt að breikka þau? Ég vona það, en ég veit það ekki. Gætum við opnað Breiðadalsheiði á meðan við værum að breikka þau. Mér skilst að það sé miklu meira að segja það, En þetta er náttúrulega hræðilegt. Ég tala nú ekki um núna, þegar vesturleiðin er að verða mun styttri. Ef við erum að fara í það að sú leið verði komin undir 400 kílómetra, þá að sjálfsögðu verður flutningurinn þá leiðina. Og þungaflutningar. Flutningar með skemmtiferðaskipafarþega verða svo alltaf þá leiðina. Þannig að þetta á eftir að verða mjög erfitt og við verðum að finna einhverja lausn á þessu. Ég myndi vilja breikka göngin. Er það hægt? Ég er ekki viss. Þurfum við að gera önnur göng sem væru þá einbreið í hina áttina? Ég veit það ekki. En þetta er bara ömurlegt fyrirkomulag eins og þetta er. Það er bara þannig. SAMEINUMST Nú ætlum við að tala um skipulagsmál. Hver er afstaða ykkar til sameiningar við nágrannasveitarfélögin, það er að segja Bolungarvíkurkaupstað og Súðavíkurhrepp. Ég er mjög hlynntur sameiningu. Ég tel að það myndi efla norðanverða Vestfirði að vera eitt sveitarfélag. Ég er sannfærður um það. Hugsjónalega séð finnst mér að sameining eigi að vera á forsendum íbúanna. Ég er í prinsippinu á móti lögþvingaðri sameiningu. Ég er bara staddur þar. Af því bara sem hægrimaður, þá á ekki ríkisvaldið að koma og skipa mér hvað ég á að gera. Mér finnst það vont. En svo skil ég alveg ákveðna tortryggni eða hræðslu í íbúum minni sveitarfélaganna. Af því að það sem gerist alltaf í sameiningu, hvað sem maður segir, þá mun stjórnsýslan og þjónustan flytjast hingað. Það er bara svoleiðis. Þjónustustigið mun því að mörgu leyti minnka á hinum stöðunum. Ég segi það bara beint út, sorrý, það mun gerast svoleiðis. En ég er algjörlega á því að við eigum að gera það, en þá verður kannski þarf að búa til einhverja hvata hjá ríkinu eins og þetta er í dag. Ef við sameinumst, þá munu tekjurnar þarna minnka. Jöfnunarsjóður mun snarminnka sín framlög. Það er glatað. Af hverju á Súðavík að sameinast okkur? Súðavík er skuldlaus kaupstaður með mjög hátt framlag frá jöfnunarsjóði. Af hverju ættu þau að sameinast okkur? Og Bolungarvík, af hverju ættu þau að koma til okkar og færa jöfnunarsjóðspeningana hingað? Af hverju í ósköpunum? Það er ekkert vit í því þannig séð. Auðvitað spörum við með því að vera með færri bæjarfulltrúa, einn bæjarstjóra í staðinn fyrir fleiri, samnýta alls konar málefni hvað varðar skipulagsmál og fleira, eitt apparat í staðinn fyrir mörg. Þetta yrðu klárlega sterkari einingar þar sem þú værir með. Betra fyrir alla. En ég skil samt alveg hræðslu í hinum stöðunum. Af því að þetta mun fara hingað að stórum hluta. Og það verður þá eitthvað sem kemur í staðinn. Það verður að vera einhver gulrót eða hvati til að gera þetta, En almennt séð er ég mjög hlynntur því. FEGURÐIN ER LÍFIÐ Hvað er framtíðarsvæði fyrir íbúabyggð hérna í Skutulsfirðinum? Viltu þétta íbúabyggð á Eyrinni eða brjóta frekar nýtt land? Bæði. Þetta er eiginlega tvíþætt. Ég sé fyrir mér blokkabyggðir á Eyrinni, til dæmis þar sem slökkvistöðin var. Landfylling þar sem menn klúðruðu og dældu sjónum út í djúpið. Þar sæi ég fyrir mér þriggja, fjögurra hæða blokkir á því svæði. Klárlega. Þar sem flettiskiltið er við hliðina á bensínstöðinni, hugsanlega. Það er svæði sem er skringilega nýtt í dag. Hvað varðar einbýli, raðhús, þá væri það frekar inni Tungusvæðinu. Þar inn frá er búið að skipuleggja byggð, lengra inn í dalinn. Mér finnst það mjög spennandi. Eitt af því sem ég held að er freistandi við að koma inn á Ísafjörð er ef þú ert þannig þenkjandi og langar að geta búið í raðhúsi eða einbýlishúsi með þá þinn einkagarð, þá getur venjulegt fólk það hérna. Það getur venjulegt fólk ekki á höfuðborgarsvæðinu. Þú þarft bara að vera mjög sterkefnaður til þess að eiga efni á slíku. Mér finnst það geggjað. Ég bý náttúrulega í stóru einbýlishúsi með endalaust víðerni út frá húsinu mínu. Mér finnst það æðislegt. En svona eru aðrir sem vilja bara búa í fjölbýli og það er frábært líka. Við erum allskonar og þannig á þetta að vera. Fegurðin fyrir hverjum og einum er lífið. Hver er með sínar þarfir og hugmyndir og væntingar og þrár. Ég er alltaf þar. Ég segi fyrir mér blöndu þar sem við værum að byggja blokkir, hávaxin hús á Eyrinni, en jafnframt að byggja raðhús og einbýlishús annars staðar. Ef við erum að tala um Ísafjörð þá segi ég þessa staði þarna. Ég myndi gjarnan vilja sjá eitthvað á mínum heimaslóðum í Hnífsdal líka. Svo myndi ég vilja sjá sambærilegt skipulag og byggingar á minni kjörnunum líka. Ég væri alltaf í hvoru tveggja. Ég vil alls ekki fara í ofurþéttingu. Ég þoli ekki hugmyndir eins og í Reykjavík, að mega ekki sjá grænt svæði án þess að byggja þau. Fegurðin liggur líka fyrir því að þú getir verið líka frjáls og vel að leika þér. Það er ótrúleg verðmæti fólgin í því. Þegar Suðurtangi er fullbyggður, hvað er framtíðaratvinnusvæði Ísafjarðarbæjar? Nú ertu að hugsa fram í tímann. Vonandi mun það gerast. En þá sæi ég fyrir mér Skeið. Ég persónulega sæi fyrir mér að byggja á Skeiði, meiri atvinnuuppbyggingu þar. En við eigum mikið eftir af lóðum hér og hugsanlega meiri uppfyllingarmöguleika líka. Væri eftirsóknarvert að stækka þjóðgarða eða friðlönd á svæðinu eða ætti heldur að nýta þau til atvinnu og byggða? Þjóðgarður í eðli sínu er bara mjög sniðugur, vegna þess að þjóðgarður getur skapað fullt af atvinnutækifærum. En það þarf hins vegar að vanda sig. Eins og þegar kom upp hugmyndin með þjóðgarð upp á hálendi Vestfjarða, sem hefði hugsanlega útilokað það að við gætum lagt nýjar rafmagnslínur. Það gengur náttúrulega ekki. Ég vil ekki hrófla við Dynjanda. En hugsanlega þarf að leggja raflínur þarna, til þess að við getum haft rafmagn. Við gerum ekkert án þess að hafa orku. Þannig að í grunninn er ég rosalega hrifinn af þjóðgarðahugmyndinni. Ég held að hún geti verið flott hér á Vestfjörðum og skapað fullt af atvinnutækifærum. Alveg fullt af þeim. En það þarf að vanda sig rosalega og sjá fyrir sérstaklega eins og varðandi raflínur og lagnir og slíkt, að við séum ekki að loka til framtíðar á einhverja slíka möguleika eða virkjun. Virkjun sem væri vel útfærð í góðri sátt, eins og ég vil hafa í Vatnsfirði. Það er alveg hægt að útfæra svona hluti í góðri sátt og góðum friði við náttúruna. Ég er mjög hlynntur náttúruvernd og fallegum þjóðgörðum og þeir skipta ótrúlega miklu máli. En það þarf að hugsa málið til enda, áður en það byrjar. Þú gerir ekkert eftir á. VERUM Á TÁNUM Hvernig mætti fegra bærinn okkar? Ég held að það sé margþætt mál. Við þurfum svolítið, svo ég vitni í Kennedy sem sagði: „Ekki spyrja hvað Bandaríkin geta gert fyrir þig. Spyrja hvað þú getur gert fyrir Bandaríkin.“ Og við þurfum svolítið að hugsa: „Ekki spyrja bara hvað bærinn getur gert fyrir þig. Hvað getur þú gert fyrir bæinn?“ Þetta er svolítið undir okkur komið. Við þurfum líka að vera á tánum um að bærinn okkar sé fallegur og við séum að ganga vel um hann og hirða vel um hann. En auðvitað getum við gert rosalega margt í bænum til þess að hann sé fallegri og það snýr að alls konar framkvæmdum hvað varðar umhirðu, hvað varðar skipulag, að losa okkur við rusl. Ekki bara rusl, heldur alls konar hluti sem tengjast ýmislegri atvinnustarfsemi. Gætum við ekki, til dæmis, komið upp skipulegu vöktuðu svæði, sem þeir sem sinna allskonar starfsemi og þurfa að vera með allskonar hluti sem tengjast henni gætu nýtt til geymslu? Það er enginn staður fyrir þá. Gætum við komið upp einhverju svæði á Skeiði, jafnvel í Önundarfirði, þar sem þú gætir geymt—segjum bara—rúllur, kvíar eða kapla? Einhvers staðar þarf þetta að vera. Þetta tengist atvinnustarfsemi. Einhvers staðar þarf að vera svæði fyrir þetta. Gætum við ekki útbúið einhvers staðar afmarkað svæði, vaktað með myndavélum þar sem menn gætu leigt sér stæði til að geyma þessa hluti og þar af leiðandi losað allskonar svona hluti úr augsýn? ÞJÓÐGARÐURINN VESTFIRÐIR Tölum aðeins um fiskeldi. Nú hefur laxeldið óneitanlega verið mikill akkur fyrir bæinn. Það er geypilegt áróðursstríð í gangi og það má segja að þessi atvinnugrein þurfi að þola illt umtal á landsvísu. Og þó hún sé ekki alltaf sanngjörn, þá eru rekstraraðilar stundum uppvísir að skussaskap og leiðindum. Gerir bærinn eða ætti bærinn að gera einhverjar kröfur til rekstrarins? Sko, bærinn í eðli sínu getur voða litlar kröfur gert, vegna þess að þetta heyrir ekki undir bæinn, þetta heyrir undir ríkið. En það á að gera mjög ríkar kröfur til rekstraraðila í þessu, að þeir gangi vel um og sinni sínu eftirlitshlutverki. Ég velti alveg fyrir mér: ættu ekki að vera miklu harðari ákvæði og harðari afleiðingar þegar menn sýna af sér einhvern skussaskap? Ég er ofboðslega hlynntur fiskeldi, en menn verða að gera þetta í góðri sátt og ekki gefa höggstað á sér. Ef ég ætla að spara mér pening í eftirliti og svo veldur það einhverjum afleiðingum þá bitnar það jafnmikið á samkeppnisaðilanum og mér. Það er ótrúlega rangt. Þá verð ég allavega í staðinn að sitja uppi með einhverjar afleiðingar sem eru fjárhagslegar. Eitthvað sem bítur, eitthvað sem skiptir máli. Almennt séð er ég ofboðslega hlynntur fiskeldi. En menn verða að vanda sig. Svo kemur eitthvað rugl þegar fólk segir „upp á land með þetta!“ Það er bara ekki svoleiðis. Þá er þetta allavega ekki hér á Vestfjörðum. Ég held að menn geri sér enga grein fyrir því hvað þetta eru stór mannvirki. Ein kví, ekkert rosalega stór kví, er kannski 40.000 rúmmetrar. Ein 100 fermetra íbúð er 250 rúmmetrar. Þetta eru 160 slíkar. Ein kví, þokkalega stór, er um 160 100 fermetra íbúðir. Ætlarðu að skella því upp á eyrarnar? Stærðin á þessu er svo klikkuð. Þetta verður aldrei þannig. Þetta er bara ekki hægt. Landeldi er fyrir sunnan, frábært. Það er miklu smærra í sniðum, meiri þéttleiki á fiskinum og þeir hafa hitaveitu. Það verður aldrei landeldi hérna. Það er bara ekki hægt. Við eigum ekki hita til að gera þetta og ekki rafmagn. Og ekki land til að hýsa þetta. Ef menn ætla að fara með þetta upp á land, þá er bara verið að afskrifa Vestfirði. Þá er það bara sjónarmið. Hvað eigum við að vera? Þjóðgarður? Frábært. Nei, það er ekki frábært. En menn verða að gera þetta eins og menn. Og menn verða að vanda sig við það sem þeir gera, það hefur áhrif á allt og alla. Hér þurftum við að gera hlé á samræðum okkar, en hittumst aftur að máli nokkru síðar, eða á fimmtudeginum fyrir kosningar, enda nokkrar spurningar eftir í sarpinum. Takk fyrir síðast, Jónas. Finnst þér vera farið að hitna í kolunum í kosningabaráttunni? Neinei. Það er góður og jákvæður andi í kringum öll framboðin. Auðvitað er komin smá spenna í fólk. Það er orðið stutt í þetta, en mér finnst andinn bara góður og jákvæður og ég hlakka bara til að vinna með þessu góða fólki. Mér finnst þetta brölt svo skemmtilegt, sko. LOÐIÐ, PÓLITÍSKT Nema hvað. Hvað segirðu um stóra kláfs-málið? Þetta er svolítið spennandi mál, en svarið mitt verður svolítið loðið og pólitískt. Mér finnst hugmyndin ótrúlega spennandi. Ég er í eðli mínu rosalega hrifinn af því þegar fólk fær hugmyndir og veður í einhverjar spennandi framkvæmdir. Að sama skapi, þá náttúrulega verður að gæta að því að þessir hlutir séu gerðir í góðri sátt við umhverfi og samfélagið. Þetta mál er núna í ákveðnu ferli, kynningarferli, þar sem verður hægt að koma á framfæri athugasemdum. Svo þarf þetta að fara í gegnum grenndarkynningu og hvað þetta heitir allt saman. Og ég heyri alveg og skil alveg áhyggjur þeirra sem búa næst þessu, að þessu fylgi mikið ónæði og rask. Við þurfum að finna einhvern milliveg og einhverja leið til þess að gera þetta í góðri sátt við menn og náttúru . En hugmyndin sem slíkt finnst mér ótrúlega spennandi. Það bara þarf að vanda til verka við útfærsluna. Ég hlakka til að sjá hvert sú vinna leiðir. Nú eru kjarnaviðburðir eins og Aldrei fór ég suður, Við Djúpið, Act alone, svona hátíðir sem eru að skila miklu til samfélagsins, bæði í beinhörðum peningum og eins kynningarlega séð. Kemur til greina að efla starfsemi í kringum slíka viðburði frekar? Klárlega. Því er stundum haldið fram að við hægrimenn séum ekki mikið að hugsa um menningu og slíkt sko og það finnst mér náttúrulega alveg fáránlegt sko, því að þú veist, af hverju er maður að vinna ef maður getur ekki notið lífsins á milli? Og maður vinnur til þess að sjá fyrir sér og sínum, en svo viljum við geta notið einhverrar gleði. Og þá erum við með þessa viðburði og leikhús og tónleika og svo framvegis. Svo eru þessir viðburðir sem þú nefndir líka góð kynning á svæðinu og því sem við viljum standa fyrir. Ótrúlega dýrmæt auglýsing. Þessu þarf að hlúa að, það er klárt. VAFASAMAR FREISTINGAR Þá spyrjum við um samstarf bæjarins við Edinborgarhúsið. Hvar standið þið þar? Ísafjarðarbær hefur stutt starfsemi Edinborgarhússins og mun gera áfram. Ríkið hefur ekki tekið þátt í því til þessa. Hins vegar var haft eftir núverandi menntamálaráðherra, Loga Einarssyni, að hann væri opinn fyrir því að taka þátt í alls konar samningum hvað varðar menningarhús víða um landið, svo framarlega sem þeir væru þríhliða, þannig að ríkið jafnaði t.d. styrki bæjarins við starfsemina. Og þetta er skjalfest hjá ráðherranum, þannig að það er eitthvað sem bærinn þarf að hamra á við hann og ganga eftir. Sama sé ég fyrir mér með Elfar Loga og hans starfsemi í Dýrafirðinum, sem hann hefur haldið úti. Kómedíuleikhúsið hans Elfars hefur verið að standa fyrir mjög metnaðarfullum menningarviðburðum. og menningarstarfsemi og ég sé fyrir mér að bærinn gæti sótt á ríkið að gera þríhliða samning um þá starfsemi. það þarf að vera gaman að búa hérna. Við þurfum menningu og allskonar. Og nú er semsagt sóknarfæri og um að gera grípa boltann á lofti sem menntamálaráðherra gaf upp. Þetta er sóknarfæri. Þá spyrjum við um eldri unglinga og ungt fólk, svona 16 til 25 ára aldurinn, sem fellur ekki inn í starfsemi félagsmiðstöðva, en þarf kannski einhverslags stuðning eða aðstöðu. Eru einhverjar hugmyndir uppi að gera eitthvað fyrir þennan aldurshóp? Já sko, þetta er spennandi. Þetta er hópur sem maður hefur talsverðar áhyggjur af, því á þessum aldri er orðið meira sem glepur, vafasamar freistingar og þannig. Það skiptir því málið að hlúa að þessum hóp og það sé eitthvað sem hann getur haft fyrir stafni. Í stefnuskrá okkar tölum við um að koma öflugu ungmennaráði. Það er svolítið í anda þess bara hvernig við hugsum, við viljum ekki að bæjarfulltrúar komi ofan frá og segi ungmennunum hvað þau vilja og hvað þeim er fyrir bestu. Heldur viljum við að þau eigi virka rödd, séu virk í slíku samtali og hafi eitthvað um málin að segja, í virku samráði við bæjarstjórn og bæjarráð. Ég hef heyrt hugmyndir eins og ungmennahús, sem mér finnst mjög spennandi ef það er eitthvað sem þau sjálf eru spennt fyrir. Ungmennahús eru skemmtileg fyrirbæri, ég hef verið að kynna mér þetta. Við erum til dæmis með núverandi skólastjóra Lýðskólans á Flateyri, hún var að starfa í slíku húsi í Hafnarfirði. Þannig að það eru hæg heimatökin að hérna fá góða ráðgjöf og leiðbeiningar hvað þetta varðar. Það þarf að vera gaman og gleði að vera ungur þar sem maður býr, það er ótrúlega þýðingarmikið. EFTIRBÁTAR ANNARRA LANDSHLUTA Þarf að setja meiri pening í fótboltann? Við erum með á okkar stefnuskrá til dæmis að hundskast til að klára loksins framtíðarskipulag fyrir Torfnes. Fyrsta skrefið er að setjast niður, klára að skipuleggja og teikna upp varanlegt framtíðarskipulag á Torfnesi. Í því samhengi tel ég reyndar mjög brýnt að leggja drög að fótboltahúsi, sem hefur lengi vantað. Við orðin miklir eftirbátar allra annarra landshluta hvað þá aðstöðu varðar. Með því að koma upp fótboltahúsi, þá náttúrulega líka losar þú um fótboltann út úr íþróttahúsinu og þá verður til pláss í mjög yfirbókuðu húsi fyrir aðra íþróttastarfsemi. Þannig myndi staðan batna fyrir allar íþróttagreinar. Fótboltahús kemur ekki á einu eða tveimur árum, þetta er bara verkefni sem þarf að byrja leggja af stað með. Og vanda til allra verka. Koma einhvern tíman nýjar skíðalyftur? Það er búið að samþykkja langtímaáætlun um framtíðaruppbyggingu á skíðasvæðinu og inni í því eru væntanlega skíðalyftur og fleira. Það þarf bara að fylgja því fast eftir að staðið verði við þetta og brýnt að fylgja því eftir með því að setja inn í fjárhagsáætlun og klára þá vinnu eins og lagt var af stað með. JÓNAS Í APÓTEKINU Hver er afstaða ykkar til bæjarstjóraembættisins? Hvert er hlutverk bæjarstjóra? Langar þig að vera bæjarstjóri? Sko, ég get alveg sagt það að ég ætla ekki að vera bæjarstjóri. Þá yrði ég að skipta um nafn. Jónas í apótekinu getur ekki verið bæjarstjóri. Það er alveg á hreinu. Hvað varðar hlutverk bæjarstjóra, þá er hann framkvæmdastjóri bæjarins og honum ber að framfylgja og fara eftir stefnu meirihluta bæjarstjórnar. Og auðvitað þjónusta og starfa fyrir alla bæjarbúa, sama hvar þeir standa í stjórnmálum. Hvaða leið við viljum fara hvað varðar ráðningu bæjarstjóra, þá erum við bara opin fyrir öllum hugmyndum. Val á bæjarstjóra gæti alveg orðið hluti af samningi við væntanlegan samstarfsflokk… Ég á ekki von á að við náum fimm manns í bæjarstjórn, því miður. Það væri mjög æskilegt ef við næðum sex, en ég á ekki von á því. Við gætum auglýst stöðuna, eða fengið bæjarstjóra af öðrum lista. Við erum með fínan bæjarstjóra núna, sem mörgum líkar mjög vel að hafa, hana Sigríði og ég gæti vel hugsað mér að hafa hana áfram. Við útilokum ekkert í þessum efnum — erum opin fyrir öllu. Það eina sem er öruggt er að ég verð ekki bæjarstjórinn, ég lofa því. Eruð þið með einhverja drauma-samstarfsflokka og eru einhverjir flokkar sem þið viljið síður starfa með? Nei, við bara erum opin fyrir samstarfi við alla og það fer bara eftir því hvað við náum góðum málefnasamningi um ábyrgan rekstur, en jafnframt uppbyggingu og jákvæðni í þjónustu við íbúa. Það fólk sem við fáum með okkur í svona vegferð mun auðvitað koma með einhverjar hugmyndir á móti, þetta verður alltaf samkomulagsatriði, að sjálfsögðu. Við útilokum engann og eigum engan sérstakan óska-samstarfsaðila.